Muzyka

Alegoria Muzyki, Filippino Lippi

Muzyka (gr. mousike, cz. hudba, staropol. gędźba) – sztuka organizacji struktur dźwiękowych w czasie. Jedna z dziedzin sztuk pięknych, która wpływa na psychikę człowieka przez dźwięki.

Struktury dźwiękowe składają się z zestawów fal akustycznych o odpowiednio dobranych częstotliwościach i amplitudach oraz ciszy pomiędzy nimi. Celem muzyki jest oddziaływanie na świadomość słuchacza. Jest zjawiskiem odbieranym subiektywnie, zależnym od indywidualnych skłonności, wcześniejszych doświadczeń, społecznych kryteriów wartości, aktualnego nastroju i wielu innych czynników w tym tzw. słuchu muzycznego. Od mowy ludzkiej różni się znacznie większą abstrakcyjnością przekazywanych treści oraz wykorzystaniem oprócz głosu ludzkiego również instrumentów muzycznych.

Muzyka jest jednym z przejawów ludzkiej kultury. Można przyjąć, że muzyka od zawsze towarzyszyła człowiekowi w pracy, zabawie, odpoczynku oraz w obrzędach, najpewniej również od początku łączona była z tańcem i słowem. Z początku muzyka służyła celom praktycznym – pomagała w pracy zespołowej, była formą komunikacji, później stała się także elementem tożsamości zbiorowej. Z czasem wykształciła się jako jedna z gałęzi sztuki.

Początki

Muzyka człowiekowi towarzyszy już od jego pojawienia się na Ziemi. W czasach prehistorycznych grano na muszlach i piszczałkach wykonanych z kości. Muzyka towarzyszyła tańcom i ceremoniom religijnym. A w starożytnych: Mezopotamii, Egipcie, Indiach, Chinach i Grecji słuchano muzyki również dla przyjemności. Muzykę zaczęto zapisywać w starożytnej: Mezopotamii, Egipcie i Grecji, a specjaliści uważają nawet, że znaleźli zapisany fragment muzyczny - hymn, pochodzący z Sumeru sprzed 3000-5000 lat p.n.e. Pierwszy kompletny utwór muzyczny, który zachował się do naszych czasów, datowany jest na |X wiek.

Mitologiczne początki

Według przekazów bibijnych wynalazcą muzyki był Jubal, gdyż w Genezis IV,21 określony został jako ojciec wszystkich tych, którzy grają na "cytrach i organach".". Według greckiej mitologii wynalazcą muzyki był Merkury, który ze skorupy wyschniętego żółwia zrobił lirę. ".

Elementy dzieła muzycznego

Alegoryczne przedstawienie muzyki - Grupa Muzyka na warszawskim MDM-ie (proj. J. Gosławski)

W tradycyjnym i najbardziej rozpowszechnionym ujęciu, struktury muzyczne składają się z rytmu, melodii oraz harmonii. Rozpatrując ten problem bardziej szczegółowo, podział wygląda następująco (są to tzw. elementy dzieła muzycznego):

• melodyka
• rytmika
• harmonika
• dynamika
• agogika
• artykulacja
• kolorystyka

W muzyce współczesnej także akustyka.

Klasyfikacje

Muzykę można klasyfikować na wiele sposobów, np.:

Forma przekazu:

• muzyka rozrywkowa - przekazywana poprzez środki masowego przekazu
• muzyka ludowa – przekazywana poprzez naśladownictwo
• muzyka profesjonalna – przekazywana poprzez notację muzyczną

Środki wykonawcze:

• muzyka wokalna
• muzyka instrumentalna
• muzyka wokalno-instrumentalna

Ilość wykonawców:

• muzyka solowa
• muzyka kameralna
• muzyka koncertowa (estradowa)
  • muzyka symfoniczna
  • muzyka chóralna

Przeznaczenie:

• muzyka funkcjonalna
• muzyka autonomiczna
• muzyka sceniczna - opera, balet, muzyka teatralna, muzyka filmowa

Cechy formalne i genetyczne:

• muzyka poważna
• muzyka rozrywkowa
• muzyka ludowa

Ze względu na cechy stylistyczne dzieli się też muzykę według epok. Mówi się o:

• muzyce antycznej
• muzyce średniowiecznej
• muzyce renesansowej
• muzyce barokowej
• muzyce klasycznej
• muzyce romantycznej
• muzyce współczesnej

Hasła związane z muzyką

• • teoria muzyki
  • notacja muzyczna
  • śpiew
  • zespół muzyczny
  • forma muzyczna
• gatunki muzyczne
  • muzyka klasyczna
  • muzyka współczesna
  • muzyka ludowa
  • muzyka rozrywkowa
  • muzyka filmowa
• instrumenty muzyczne
• noty biograficzne
  • choreografowie
  • dyrygenci
  • polscy kompozytorzy
  • polscy kompozytorzy muzyki poważnej
  • instrumentaliści
  • śpiewacy klasyczni
• muzyka baletowa
• opera
  • polskie teatry operowe
  • polscy śpiewacy operowi
• operetka
• teatry muzyczne
  • polskie teatry muzyczne
• festiwale muzyczne
• muzyka - przegląd chronologiczny
• chóry w Polsce

Zobacz też

• Muzyka - rzeźba w Warszawie

Linki zewnętrzne

• MuzykaWiki
• Muzyka w katalogu Open Directory Project